ชื่อผลงาน : หมู่บ้าน / ชุมชนต้นแบบลดโรค ลดเสี่ยง  ปี ๒๕๕๔

หน่วยงาน : รพ.สต.หนองแวงใหญ่ ต.ภูปอ  อ.เมืองกาฬสินธุ์  จ.กาฬสินธุ์

ผู้ส่งผลงาน : นางสวรรยา  ผลรักษา  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ หมายเลขโทรศัพท์  ๐๘9-8413118

หลักการ แนวคิด  ทฤษฎีที่ใช้

1) การที่ชุมชนมีส่วนร่วมในการกำหนดแนวทางทำให้เกิดการยอมรับและนำไปสู่การปฏิบัติได้ (หุ้นส่วนเครือข่าย)

2) ยึดทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางในการดำเนินกิจกรรม

วัตถุประสงค์

• เพื่อพัฒนาให้เป็นหมู่บ้านต้นแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อลดอัตราการเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง / โรคหัวใจหลอดเลือด / โรคมะเร็ง

กลวิธี

• มีคณะทำงาน / คณะกรรมการจากชุมชนและองค์กรทุกภาคส่วน
• จัดทำแผนสุขภาพชุมชนระดับตำบลสู่หมู่บ้านโดยใช้แผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์
• ประชุมประชาคมในหมู่บ้าน
• มีการกำหนดข้อตกลงร่วมกัน
• มีการสื่อสาร ชี้แจงนโยบายและแนวทางการดำเนินงาน
• ประชาสัมพันธ์ทางหอกระจายข่าว
• ประชุม / ประชาคม
• มีการจัดทำ แผนงาน / โครงการ ระดับตำบลสู่หมู่บ้าน

ผลการดำเนินงาน

มีการจัดทำแผนงานโครงการแบบมีส่วนร่วมสู่ชุมชน

• โครงการส่งเสริมการออกกำลังกายในผู้สูงอายุ
• ตลาดสีเขียวปลอดสารพิษ
• งานศพปลอดเหล้า
• ชุมชนปลอดสารพิษ
• ติดตามเยี่ยมผู้ป่วยเรื้อรัง / หญิงตั้งครรภ์ / หลังคลอด / ผู้พิการในชุมชน
• โครงการบริการผู้ป่วยโรคเบาหวาน / ความดันฯมารับยาที่ รพ.สต.

การดำเนินงานใช้หลักการ 4 อ. 2 ส. เข้ามาดำเนินการจัดกิจกรรม ดังนี้

กิจกรรม 4 อ. 2 ส.

1. อ. ออกกำลังกาย

• สมัครเข้าคลินิก DPAC / ปฏิญาณตน
• ตารางการออกกำลังกายของสมาชิกในบ้าน
• ประเมินก่อน / หลังเข้าคลินิก
• เยาวชนเป็นแกนนำด้านออกกำลังกาย
• The Trainer
• นวัตกรรมวงเวียนสุขภาพ
• บุคคลต้นแบบ
• จัดสถานที่เอื้อต่อการออกกำลังกาย

2. อ. อาหาร

• ลดอาหาร หวาน มัน เค็ม
• ปลูกผักภายในครัวเรือน 100 %
• ครัวเรือนมีการรับประทานผักร่วมกับอาหารอย่างอื่นทุกมื้อ
• ส่งเสริมการเลี้ยงปลาดุกในบ่อดิน
• เยาวชนชี้ให้เห็นผลเสียของน้ำอัดลม (มีงานลดน้ำอัดลม)
• The Trainer
• ครอบครัวเป็นกำลังใจ

3. อ. อารมณ์

• สมาธิบำบัด

4. อ. เอาพิษออก

• ออกกำลังกาย
• อบสมุนไพร
• รับประทานน้ำสมุนไพร
• ดื่มน้ำบ่อยๆ
• สร้างความเข้าใจเรื่องการขับสารพิษ

กิจกรรม  2  ส.

1. ส. สุรา

• งานศพ / งานบวชปลอดเหล้า
• งดเหล้าเข้าพรรษา
• The Trainer
• ลด / งดดื่มสุราหลังทำงาน

2. ส. ยาสูบ

• กำหนดเขตปลอดบุหรี่และสูบบุหรี่
• ออกพรรษาลาบุหรี่
• The Trainer

ผลลัพธ์ที่ได้

1. เกิดนวัตกรรมสุขภาพ

• นวัตกรรมวงเวียนสุขภาพ

วัตถุประสงค์

    1. เพื่อให้ประชาชนทั่วไปสามารถทราบถึงดัชนีมวลกายของตนเองได้อย่างง่ายและถูกต้อง

2. เพื่อให้ประชาชนได้รู้ถึงสภาวะสุขภาพของตนเองและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม

• นวัตกรรมบทเรียนสำเร็จรูป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อใช้เป็นแนวทางให้ The Trainerได้ศึกษาวิธีปฏิบัติตัวในการลดโรคลดเสี่ยงได้อย่างถูกวิธี

2. เพื่อให้ประชาชนทั่วไป / กลุ่มเสี่ยงได้ศึกษาวิธีปฏิบัติตัวในการลดโรคลดเสี่ยงได้อย่างถูกวิธี

• นวัตกรรม The Trainer

วัตถุประสงค์

1. เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในการปฏิบัติตัวของกลุ่มเสี่ยง โดยผ่านพี่เลี้ยง

2. เพื่อเสริมสร้างความมั่นใจและให้กำลังใจผู้เข้าร่วมโครงการฯ

3. เพื่อสร้างเครือข่ายการส่งเสริมสุขภาพ / การป้องกันโรคเบาหวาน / ความดันฯ / หัวใจหลอดเลือด / ไขมันในเลือด

2. เกิดกระบวนการส่งเสริมการใช้เกลืออโอดีน

- ครัวเรือนมีการใช้เกลือเสริมไอโอดีนคุณภาพ    100%

- ร้านค้าจำหน่ายและใช้เกลือเสริมไอโอดีนและผลิตภัณฑ์  100% เสริมไอโอดีนคุณภาพ

- โรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในหมู่บ้านมีการใช้เกลือ  100% เสริมไอโอดีนและผลิตภัณฑ์เสริมไอโอดีนคุณภาพ

- วัดในหมู่บ้านมีการใช้เกลือเสริมไอโอดีนและผลิตภัณฑ์  100% เสริมไอโอดีนคุณภาพ

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

• ผู้นำและแกนนำดีมีความเข้มแข็ง เป็นตัวอย่างที่ดีแก่คนในชุมชน มีการตอบสนองต่อนโยบายดี
• คนในชุมชนมีความสามัคคีเป็นหนึ่งเดียวกัน
• วิถีชีวิตของคนในชุมชนที่ดำเนินอย่างพอเพียง ไม่พึ่งพาความเจริญมากนัก
• ในหมู่บ้านมีโครงการและกิจกรรมด้านสุขภาพที่ช่วยเป็นรากฐานในการดำเนินกิจกรรม

บทเรียนที่ได้

• การที่ชุมชนมีส่วนร่วมในการกำหนดแนวทางทำให้เกิดการยอมรับและนำไปสู่การปฏิบัติได้
• ผู้นำ แกนนำในชุมชนและอสม. ที่มีศักยภาพมีส่วนกระตุ้นให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้ได้ดี
• การกำหนดนโยบายและแนวทางต้องเป็นสิ่งที่สามารถนำไปปฏิบัติได้
• การประชาสัมพันธ์ที่ต่อเนื่องทำให้เกิดการรับรู้ในวงกว้างจนนำไปสู่การปฏิบัติได้